Phủ Kình Thiên

Di tích phủ Kình Thiên nằm ở Tổ dân phố Trường Yên, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (thuộc khu di tích lịch sử – văn hoá Cố đô Hoa Lư). Di tích là nơi thờ Kình Thiên Đại Vương, con trai thứ nhất của vua Lê. Vì vậy di tích có tên gọi là phủ Kình Thiên Đại vương. Song nhân dân địa phương thường gọi tắt là phủ Kình Thiên hay phủ Vườn Thiên. Phủ Kình Thiên nằm trên một khu đất cao ráo và phủ giáp ruộng canh tác về phía nam, giáp ruộng và sông Sào Khê về phía đông, phía bắc và tây giáp thổ của xóm Đông. Quy mô của phủ nhỏ, hướng tây. Kiến trúc theo kiểu chữ đinh (J) mái lợp ngói nam. Phủ gồm hai toà: Tiền bái và Hậu cung.

Toà Tiền bái gồm 3 gian 2 dĩ nhỏ chiều dài 4,4m, chiều rộng 1,96m. Mái được làm theo kiểu bán mái, lợp ngói nam. Phía ngoài toà Tiền bái để trống. Hàng cột ở phía ngoài gồm 5 cột, 3 cột ở giữa hình trụ tròn làm bằng gỗ, 2 cột kề sát 2 đốc hình hộp vuông (cạnh 19 x 19cm) làm bằng đá, trên có khắc tên người tiến cúng bằng chữ Hán. Phía trong có hệ thống cửa gồm 3 cửa ra vào toà Hậu cung. Kiến trúc vì kèo đơn giản, kiểu giá chiêng.

Toà hậu cung gồm 1 gian 2 dĩ nhỏ, chiều dài là 3,85m chiều rộng là 3,60m. Mái lợp ngói nam, kiến trúc vì kèo kiểu giá chiêng. Đây là nơi thờ tự chính, nhang án được xây bằng gạch vữa hình tam cấp, bệ trên cùng có đặt một Long ngai, bên trong Long ngai có bài vị. Long ngai trang trí hình rồng chầu hổ phủ, hoa thị, con tiện, lá lật. Chính giữa bài vị có 4 chữ Hán: “Kình Thiên Đại Vương” hai bên 2 rồng chầu, trên cùng là hình mặt trời. Long ngai và bài vị đều được sơn son thếp vàng và đều được làm từ thời Nguyễn.

Phủ Kình Thiên 2

Điện thờ trong Hậu cung.

Phủ Kình Thiên là một trong những di tích nằm trong Khu di tích lịch sử văn hoá Cố đô Hoa Lư, vì vậy các hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian lễ hội truyền thống diễn ra tại phủ cũng nằm trong những chương trình lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư. Trong những ngày hội, sau khi làm lễ rước nước, lễ rước lửa, lễ khai mạc và lễ dâng hương tại hai đền thờ vua Đinh và vua Lê, các đại biểu, các đoàn tế lễ và du khách thập phương đến các di tích phụ cận khác để dâng hương và tế lễ.

Hiện nay, nhân dân địa phương lấy ngày 8 tháng 3 âm lịch ngày giỗ của vua Lê làm ngày giỗ của Kình Thiên Đại Vương Lê Thâu. Trong ngày giỗ (tức là ngày đầu tiên của lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư) du khách và nhân dân địa phương đến thắp hương và tế lễ rất đông. Ngoài ra ngày đầu tháng (mồng 1) và ngày giữa tháng (15) âm lịch hàng tháng, nhân dân địa phương lên phủ thắp hương cầu sức khoẻ và bình an.

Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu
Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An