Đền Thánh Quý Minh đại vương và hang Đền nằm ở phía Đông Bắc tổ dân phố Bình Khê, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đền còn có tên gọi khác là: đền Thánh Quý, đền Thượng. Hang Đền ở ngay phía sau đền, còn có tên gọi khác là hang Nhà Kho.
Đường đi đến di tích có thể đi bằng cả đường bộ và đường thủy.
Đền thuộc loại hình di tích lịch sử danh thắng. Đền là nơi thờ cúng Thánh Quý Minh Đại vương, một vị tướng của vua Hùng thứ 18.
Đền quay hướng Đông Nam, trước cửa đền có hồ bán nguyệt, là nơi tụ thủy, tụ phúc. Đền được xây theo kiến trúc kiểu chữ Đinh. Gồm hai gian Tiền đường và Hậu cung. Tiền đường gồm 3 gian, mới được trùng tu lại hoàn toàn năm 2015. Hậu cung 3 gian dọc, vì kèo ngoài là kèo mê phía trên chạm mặt hổ phù. Các vì kèo bên trong là kèo moi, ban thờ Thánh Quý Minh đại vương được đặt ở chính giữa.
Bên ngoài Hậu cung còn có ban thờ Quan sát, bên trái có đền Mẫu thờ Sắc Nga công chúa.
Hang Đền nằm ngay sau đền Thánh Quý Minh Đại vương, bên trái hang có mộ ngựa, tương truyền là mộ của một con ngựa quý. Hang Đền là một mái đá lớn, cửa hang rộng 10m, sâu 50m. Giữa hang có một giếng nhỏ sâu hút vào thân núi gọi là đường xuống âm phủ, và một đường leo ngược lên cao gọi là đường lên trời.
Hiện nay, ở đền còn đang lưu giữ nhiều hiện vật quý: sắc phong, long ngai, đồ thờ tự… Lễ hội ở đền được tổ chức chính vào ngày 15 tháng 10 âm lịch hàng năm (ngày giỗ Thánh). Lễ tế diễn ra một ngày tại di tích. Ngoài ra, còn dâng lễ vào các ngày tuần, rằm trong năm.
Trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, đền là nơi đóng quân của nhiều cơ quan, là nơi cất giữ vũ khí, đạn dược, quân lương. Ngoài ra còn là nơi in tài liệu,sách báo, nơi sơ tán của nhân dân các vùng lân cận…
Đền Thánh Quý Minh Đại vương và hang Đền được công nhận là di tích cấp Tỉnh (2006). Di tích đã được trùng tu lại toàn bộ gian Tiền đường, Hậu cung hiện vẫn được gìn giữ hầu như còn nguyên vẹn.
Đền Thánh Quý Minh Đại vương và hang Đền nằm trong lòng núi Hàm Rồng, là một thắng cảnh đẹp, lại gần các di tích lịch sử văn hóa khác tạo nên sự đa dạng của các loại hình di tích, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch văn hóa tâm linh cũng như tìm hiểu về danh nhân văn hóa.
Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu
Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An