Di tích nằm giữa Tổ dân phố Trường Yên, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đền thờ Thục Tiết công chúa giáp đường làng về phía Tây, giáp thổ cư của các hộ gia đình thuộc xóm Phật Đồng xưa về các phía Bắc, Đông, Nam. Di tích nằm trên một mảnh đất khoảng 500m2, chắn phía trước khuôn viên đền là tường bao. Chính giữa tường bao có trang trí chữ “Thọ” cách điệu kiểu thông phong. Phía trên có bốn chữ Hán nhấn vữa: “ Các Trung Đế Tử” (Lầu thờ con gái Vua) hai bên có hai cột động trụ xây liền tường. Bên cạnh là hai cửa dùng để ra vào di tích. Tiếp đến là giếng xây liền vào tường bao, giếng xây bằng đá vôi và vữa, hình bát giác gồm 8 cạnh có độ dài bằng nhau.
Kiến trúc đền theo kiểu chữ Đinh gồm hai tòa Tiền bái và Hậu cung. Tòa Tiền bái chiều dài 8,2m, chiều rộng 4,44m gồm 3 gian 2 dĩ, mái lợp ngói nam, trước tòa Tiền bái làm theo kiểu chồng diêm, hai tầng. Tiếp giáp hai mái là phần xây bằng gạch và vôi vữa, chính giữa có bốn chữ Hán ghép bằng sứ, nội dung là “Các Trung Đế Tử” (lầu thờ con gái Vua). Bờ nóc của tòa Tiền bái ở chính giữa trang trí hình mặt nguyệt, hai đầu của bờ nóc trang trí hình hai đầu rồng chầu vào. Tất cả các họa tiết trang trí này đều đắp bằng vôi vữa và mang đậm nét mỹ thuật thời Nguyễn.
Tòa Tiền bái để trống phía ngoài. Hàng cột thứ nhất gồm bốn cột gỗ đơn giản, hàng cột thứ hai gồm bốn cột bằng đá hình hộp chữ nhật, hàng cột thứ ba liền với tòa Hậu cung, hai cột giữa hình tròn, trang trí rồng mây bằng sơn ta, còn rõ nét, phong cách mỹ thuật thời Nguyễn khá đẹp, hai cột bên xây liền với tường. Kiến trúc vì kèo kiểu giá chiêng, đơn giản. Tòa Tiền bái có nhang án thờ các quan, dưới nhang án có bát thờ thần Bạch Hổ, phía sau bát hương là tượng hổ đắp bằng vôi vữa.
Tòa Hậu cung có chiều dài 4,4m, chiều ngang là 3,1m, gồm 1 gian 2 dĩ, chạy dài ra phía sau là hai gian. Ra vào Hậu cung có một hệ thống cửa. Kiến trúc vì kèo đơn giản, chỉ có một hàng cột gồm hai cột gỗ còn phía trước liền với tòa Tiền bái, phía sau đòn tay gác lên đốc. Đây là nơi thờ tự chính. Tượng Công chúa Phất Kim trong long đình, đặt trên hậu bành, tượng nhỏ, tạc ở tư thế ngồi, chân chữ ngũ. Hai tay trên đầu gối, tay phải úp, tay trái ngửa theo kiểu kết ấn. Đầu cài hoa, mắt nhìn thẳng, mặc áo chùng màu đỏ. Hai bên tượng có hai nàng hầu tạc ở tư thế đứng trên một bệ gỗ, đầu cài hoa, mặc áo chùng màu đỏ. Một pho tượng tay nâng khăn, một pho tượng bưng bầu nước. Tất cả các pho tượng đều đặt trên hậu bành. Hậu bành trang trí hoa văn lá lật, phượng, vân xoắn, hoa lá cách điệu, hai tay hậu bành gần giống tay ngai, được trang trí thành hình hai con rồng chầu hai bên. Tất cả các họa tiết đều mang nét mỹ thuật thời Nguyễn, hậu bành được đặt trên bệ thờ được xây bằng gạch và vữa. Phía trước có nhang án, trên nhang án có bát hương và bài vị gỗ có dòng chữ Hán “ Thục Tiết Công Chúa thần vị”. Hai bên bệ thờ tượng Công chúa Phất Kim có nhiều bát hương thờ bản mệnh của nhân dân trong xóm.
Đền thờ Công chúa Phất Kim nằm trong khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư, vì vậy các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian, lễ hội truyền thống diễn ra tại di tích cũng nằm trong những chương trình của Lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư (diễn ra ngày 8 tháng 3 đến ngày 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm). Trong những ngày hội sau khi làm lễ rước nước, lễ rước lửa, lễ khai mã và lễ dâng hương tại hai Đền thờ vua Đinh và vua Lê các vị đại biểu, các đoàn tế lễ và du khách thập phương đến các di tích phụ cận khác để dâng hương và tế lễ.
Trước Cách mạng tháng 8/1945 nhân dân trong xã còn tổ chức tế nữ quan rất long trọng vào những ngày sau:
– Ngày 15 tháng Giêng: Tế xuân.
– Ngày 10 tháng 3: Ngày kỵ của công chúa Phất Kim.
– Ngày 15 tháng 7: Ngày xá tội vong nhân.
– Ngày 15 tháng 8: Ngày kỵ của vua Đinh Tiên Hoàng.
Hiện nay thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong những ngày trên nhân dân địa phương chỉ tổ chức cúng tế và dâng lễ vật, hình thức gọn, quy mô nhỏ và mang tính tưởng niệm nhiều hơn.
Ngoài ra trong những ngày đầu và giữa tháng Âm lịch, nhân dân địa phương đến thắp hương dâng lễ vật.
Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu
Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An