Đình làng Yên Thành

Từ xưa đến nay nhân dân Yên Thành vẫn thường gọi di tích này là đình Yên Thành, vì đây là ngôi đình của làng Yên Thành xưa thờ hai Vua, vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành, người anh hùng dân tộc dẹp Thập nhị tướng quân, mở nền độc lập tự chủ đầu tiên của dân tộc ta. Đình Yên Thành thuộc Tổ dân phố Trường Yên, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Nhân dân nơi đây đã cùng nhau đóng góp công đức xây dựng ngôi đình thờ vua Đinh và vua Lê ngay trên mảnh đất của làng mình. Đình làng Yên Thành Tổ dân phố Trường Yên, phường Tây Hoa Lư được toạ lạc trên một khu đất rộng khoảng 1.095m2 nằm liền kề với khu dân cư, thuộc trung tâm 3 thôn Tây, thôn Nam, thôn Bắc. Đình quay chính hướng tây nhìn ra dãy núi Đại Vân, phía sau đình là chùa Nhất Trụ.

Đình được xây dựng theo kiểu chữ nhị (=) toà Tiền bái gồm 5 gian và 2 đốc, mái lợp ngói nam với chiều dài là 12m, rộng 6m. Hiên của toà Tiền bái hẹp được lát bằng đá xanh cao hơn sân đình 40 cm. Năm gian Tiền bái trước đây có hệ thống cửa bức bàn nay toàn bộ không còn mà để trống. Hai đầu đốc xây bằng đá, các vì kèo kiến trúc kiểu giá chiêng, hai hàng chân cột quân làm bằng đá học vuông có đường kính 20 cm được kê trên những hòn đá xanh hình vuông 40 x 40 cm, trên chân cột có khắc chữ Hán ghi tên những người tiến cúng. Hai hàng cột cái được làm bằng gỗ lim có đường kính 30 cm, cột được kê trên chân tảng bằng đá chạm kiểu cổ bồng đường kính 55cm, cao 0,5cm, các đầu bẩy chạm khắc đơn giản. Qua Tiền bái là khoảng sân rộng 3m, dài 12m, xưa đây là toà Trung đường, do thời gian, thiên nhiên đã làm cho toà Trung đường không còn nữa, nay trở thành một sân trống nối liền với Hậu cung, chính vì thế đã tạo cho Hậu cung và Bái đường có khoảng không thông thoáng và mang nét độc đáo của ngôi đình cổ.

Tòa Hậu cung gồm 5 gian, được tạo bởi 6 vì kèo, với chiều dài 11,1m, chiều rộng 3,75m, hiên 2m, kiến trúc các vì kèo bằng gỗ lim, cửa làm theo kiểu cửa bướm, chính giữa Điện có ban thờ vua Đinh và vua Lê được bài trí thấp hơn.

Dưới thời phong kiến, đình làng là nơi thờ Thành Hoàng, người có công sức xây dựng làng xã, trong kháng chiến cũng như trong xây dựng làng xóm, đình là nơi gửi gắm tâm linh của đạo Phật. Do vậy ngày mồng 01 và ngày 15 âm lịch hàng tháng, nhân dân trong làng thường ra đình thắp hương tưởng niệm, cầu may.

Ngày hội của nhân dân làng Yên Thành được tổ chức vào ngày 08 tháng 03 âm lịch hàng năm. Ngày kỵ của vua Đinh và vua Lê.

Những ngày này đều được tiến hành tuần tiết, tế lễ tuần tự theo nghi thức với đền vua Đinh Tiên Hoàng và đền Lê Đại Hành tại khu Cố đô Hoa Lư.

Ngày 15/10 (âm lịch) dân làng có tế miễu, tưởng nhớ hai Vua.

Hiện nay, các hình thức sinh hoạt lễ hội tại đình Yên Thành không còn nữa. Nhân dân làng Yên Thành cùng với làng xóm phụ cận khác tế lễ dâng hương tưởng niệm hai Vua đều nằm trong chương trình Lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư.

Nguồn: Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu