Đền Ngô Khê Thượng

Đình nằm ở phía Tây tổ dân phố Ninh Hoà, phường Tây Hoa Lư, tên của di tích được đặt theo tên địa danh của thôn theo cách gọi của nhân dân địa phương từ xa xưa. Đình làng Ngô Khê Thượng được công nhận là di tích cấp Tỉnh (2010).

Đình tọa lạc ở khuôn viên thoáng đãng, rộng, gần khu dân cư. Nằm ngay khu vực trung tâm nên đường đi đến di tích cũng rất thuận tiện. Đình Ngô Khê Thượng thuộc loại hình di tích lịch sử, là nơi thờ tự, tưởng niệm Định Quốc công Nguyễn Bặc, thần Lực Lộ Đại vương, Thành Hoàng làng.

Đình quay hướng Tây, nhìn về Cố đô Hoa Lư, được xây dựng theo kiểu chữ Nhất, tọa lạc trên mảnh đất có diện tích 735m2. Đình gồm 3 gian, tường hồi bít đốc, xây dựng theo kiến trúc hai hàng chân cột, một tầng bốn mái. Nền được xây cao, mái lợp ngói vẩy, vì kèo làm bằng gỗ kiểu ván bưng. Các cấu kiện khác như hoành, rui, mè đều được làm bằng gỗ kiên cố. Cột hiên được xây dựng 3 phía xung quanh, khoảng cách cân đối, gồm 10 cột. toàn bộ cột được kê chân tảng bằng đá. Đình có 3 cửa ra vào, cánh cửa bằng gỗ thiết kế kiểu thượng song hạ bản. Bờ nóc mái đắp nổi tượng hổ phù ngậm chữ “Thọ” cách điệu, bờ guột 4 góc mái trang trí hoa văn sóng biển đơn giản.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đình Ngô Khê Thượng đã có những đóng góp lớn trong phong trào chống sưu thuế, là nơi tập trung nhân dân đấu tranh đòi khất thuế. Ngày nay, trong thời kỳ đất nước hòa bình, đình là trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng của cả thôn, Hiện nay, đình còn đang lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị như: sắc phong của các đời vua triều Nguyễn, bát hương đá, bài vị bằng gỗ, nhang án gỗ…

Hàng năm, tại di tích diễn ra nhiều hoạt động sinh hoạt văn hóa tâm linh như ngày kỵ Nguyễn Bặc, ngày giỗ Thánh, lễ Vu Lan… Trước năm 1945, tại di tích còn tổ chức “lễ hội 4 thôn” tổ chức vào ngày kỵ của Nguyễn Bặc (15/10), hiện nay đã không còn tổ chức nữa mà thay vào đó là dâng lễ vào các ngày 15 tháng 10 (âm lịch), ngày lễ tết, ngày tuần trong năm. Lễ vật thường là hương, hoa, rượu, trầu cau…

Di tích đã có từ khá lâu, theo thời gian đình đã bị xuống cấp. Nhân dân trong thôn đã nhiều lần trùng tu cho di tích để lưu giữ và phát huy các sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tốt đẹp có giá trị giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc đối với nhiều thế hệ hôm nay và mai sau.

Đình làng Ngô Khê Thượng nằm trong khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư, cùng với các di tích khác trong vùng cùng thờ cúng, tưởng niệm một vị công thần triều Đinh đã được xếp hạng các cấp. Vì vậy, di tích mang nhiều ý nghĩa về tâm linh cũng như tìm hiểu về danh nhân lịch sử của vùng đất Cố đô.

Nguồn: Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu