Di tích phủ Đông Vương nằm ở Tổ dân phố Minh Hoa, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình trên một gò đất cao, thoáng đãng, xung quanh là những thửa ruộng ngập nước, cấy lúa. Theo các cụ cao tuổi ở địa phương, từ trước đến nay di tích đều có tên gọi là phủ Đông Vương. Vì đây là nơi thờ Đông Thành Vương Lê Ngân Tích, con trai thứ hai của vua Lê Đại Hành, di tích còn có tên chữ là Đông Vương miếu.
Xưa phủ Đông Vương ở gò Con cùng cánh đồng, quay hướng Đông. Về sau, nhân dân địa phương chuyển về đây, quay hướng Tây trông về phía đền vua Đinh, vua Lê. Bao quanh khuôn viên di tích là bốn bức tường xây theo kiểu tường hoa, rất vững chắc. Cổng vào di tích nhỏ, làm liền với tường bao. Vì di tích ở độ cao nên từ dưới nhìn lên đi qua năm bậc tam cấp. Quy mô kiến trúc nhỏ gồm có phủ thờ Đông Thành Vương và phủ thờ Mẫu Liễu Hạnh.
Phủ thờ Đông Thành Vương: Phía trước Phủ là một khoảng sân nhỏ. Phủ làm theo hướng Tây Nam, mái lợp ngói nam, xây dựng kiểu chữ Đinh. Tòa Tiền bái gồm 3 gian, 2 dĩ nhỏ, chiều dài là 6,25m, chiều rộng là 30m. Phía trước tòa Tiền bái vì kèo làm theo kiểu giá chiêng được chống đỡ bằng hai hàng cột. Hàng cột ngoài gồm 4 cột hình vuông làm bằng đá. Hàng cột trong hình trụ tròn làm bằng gỗ, có 3 cửa ra vào. Bức tường đầu hồi bên phải có tấm bia dựng năm 1994 ghi việc tu sửa. Trên bức mê ở gian giữa tòa Tiền bái có 3 chữ Hán viết bằng sơn: “ Đông Vương Phủ”. Lên trên có bức hoành phi vẽ phượng, hàm thư sơn son thếp vàng khá đẹp. Tòa Hậu cung nhỏ, chiều dài là 4,65m, chiều rộng là 3,40m,gồm 1 gian. Kiến trúc vì kèo giá chiêng, mái lợp ngói nam. Tòa Hậu cung có 3 nhang án gỗ dùng để các đồ thờ. Nhang án phía trong cùng có tượng Đông Thành Vương. Tượng được tạc theo tư thế ngồi trên ngai, đầu đội mũ quan văn, mặt sơn trắng. Tay phải kết ấn, ngón trỏ chỉ lên trời, đặt hờ vào đùi. Tay trái úp vào đầu gối. Tượng mặc áo chùng, quần dài, chân đi hia. Toàn bộ tượng sơn màu vàng, có điểm xuyết hoa văn màu đỏ.
Phủ thờ Mẫu Liễu Hạnh: Phía trước, bên phải phủ Đông Vương có một phủ nhỏ thờ Mẫu Liễu Hạnh. Phủ làm theo hướng Đông bắc, kiểu chữ Đinh, mái lợp ngói nam. Quy mô Phủ nhỏ, tòa ngoài để trống, tòa trong có một cửa ra vào. Bên trong bệ thờ có 3 pho tượng. Chính giữa là tượng Liễu Hạnh Công chúa, hai bên là 2 tượng Quỳnh Hoa và Quế Hoa. Tượng Mẫu Liễu Hạnh được tạc ở tư thế ngồi kiết già (chân xếp vòng tròn), đầu đội mũ, mặc áo dài màu đỏ, bên trong mặc áo xanh. Tay phải tỳ vào đùi, bàn tay giơ cao ngang mặt, tay trái úp xuống đùi. Hai bên là tượng Quỳnh Hoa và Quế Hoa cũng được tạc theo tư thế ngồi kiết già (chân xếp vòng tròn), mặc áo dài.
Phủ Đông Vương là một trong những di tích nằm trong khu di tích lịch sử – văn hóa Cố đô Hoa Lư, vì vậy các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian lễ hội truyền thống diễn ra tại di tích cũng nằm trong chương trình của lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư. Trong những ngày hội, sau khi làm lễ rước nước, lễ rửa nước, lễ khai mạc và lễ dâng hương tại hai đền thờ vua Đinh – vua Lê, các đại biểu, các đoàn tế và du khách thập phương đến các di tích phụ cận khác để dâng hương và tế lễ.
Ngày 8 tháng 3 âm lịch hàng năm là ngày giỗ Đông Thành Vương. Trong ngày giỗ tức là ngày mở đầu của lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư, du khách thập phương và nhân dân địa phương đến thắp hương và tế lễ rất đông. Ngoài ra trong ngày đầu tháng (mùng 1) và ngày giữa tháng (ngày 15) âm lịch hàng tháng, nhân dân địa phương lên Phủ thắp hương cầu sức khỏe, bình an.
Tin bài: Phòng Nghiệp vụ Nghiên cứu
Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An