Ngày 25/06/2014, Quần thể danh thắng Tràng An được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên hợp quốc UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giớ. Đây là Di sản thế giới đầu tiên tại Việt Nam và Đông Nam Á được ghi nhận giá trị nổi bật toàn cầu cả về tự nhiên và văn hoá.
Năm 2025, sau hơn 10 năm được ghi danh, Quần thể danh thắng Tràng An trong bối cảnh không gian của tỉnh Ninh Bình mới sau sáp nhập, tiếp tục khẳng định vị thế là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới tiêu biểu, mô hình điển hình trong bảo tồn gắn với phát triển bền vững theo các khuyến nghị của UNESCO.
Trong năm qua, ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An đã tập trung vào hoàn thiện quy hoạch, cơ chế quản lý; tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục Di sản, qua đó góp phần bảo vệ bền vững giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể Danh thắng Tràng An và phát huy vai trò của Di sản trong phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Ninh Bình.
Các kết quả nổi bật như: Các đề án, kế hoạch chuyên đề tiêu biểu và Đồ án quy hoạch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị di sản
Năm 2025, Ban Quản lý đã tham mưu và phối hợp với các Sở, ngành, đơn vị tư vấn trong việc lập và hoàn thiện Đồ án Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Tràng An – Tam Cốc – Bích Động đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; đã báo cáo Sở Du lịch trình UBND tỉnh và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định làm cơ sở trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Bên cạnh đó nhiều đề án, kế hoạch chuyên đề nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An đã được tham mưu triển khai, ban hành trong năm qua. Trọng tâm gồm: lượng giá giá trị kinh tế Di sản; phát triển du lịch gắn với di tích thời Trần; thống kê nhà truyền thống trong vùng lõi; điều tra, lập bản đồ nguy cơ biến đổi địa chất và sạt lở; đánh giá đa dạng sinh học phục vụ bảo tồn.
Đồng thời, Ban quản lý cũng đang tham mưu xây dựng Quy chế quản lý, bảo tồn bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, thay thế các quy định trước đây, bảo đảm phù hợp thực tiễn và khuyến nghị của UNESCO.
Các hoạt động chuyên môn cụ thể trong quản lý, bảo tồn, phát huy các giá trị Di sản
Trong năm, công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản tiếp tục được triển khai đồng bộ. Cụ thể
Về quản lý các di tích lịch sử, di tích khảo cổ, di sản địa chất
Ban Quản lý thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình quản lý các di tích lịch sử – văn hóa, di tích khảo cổ và di sản địa chất trong phạm vi Di sản; thực hiện lưu trữ, bảo quản hiện vật sau khai quật. Việc ứng dụng phần mềm quản lý di tích, hiện vật được đẩy mạnh, từng bước phục vụ công tác số hóa dữ liệu Di sản.
Công tác khai quật khảo cổ được giám sát chặt chẽ; các hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích trong khu Di sản được triển khai theo đúng quy trình, quy định, bảo đảm giữ gìn tính xác thực và toàn vẹn của Di sản theo yêu cầu của UNESCO.
Trong năm, công tác tu bổ di tích được triển khai tích cực. Đến nay, đã hoàn thành tu bổ 10 di tích; tiếp tục theo dõi quá trình tu bổ, tôn tạo đối với 03 di tích trong khu Di sản.
Phối hợp với các đơn vị chuyên ngành tiến hành điều tra, đo vẽ, lập bản đồ hiện trạng và phân vùng cảnh báo nguy cơ biến đổi địa chất trong đó có hiện tượng đổ lở đá trong khu vực Di sản.
Phối hợp với các đơn vị chuyên ngành xây dựng hồ sơ và được phê duyệt Đề án “Phát triển du lịch gắn với các di tích liên quan đến thời Trần trong Quần thể danh thắng Tràng An phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản” triển khai trong giai đoạn 2026-2030.
Về quản lý môi trường, cảnh quan và trật tự xây dựng trong khu Di sản
Năm 2025, Ban Quản lý đã tăng cường công tác tuần tra, giám sát trong khu Di sản, kịp thời phát hiện và phối hợp xử lý các hành vi vi phạm về trật tự xây dựng và sử dụng đất đai. Công tác xác minh đất trước khi hiệp y cấp phép xây dựng được thực hiện chặt chẽ; các công trình vi phạm được phối hợp tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ theo quy định.
Triển khai Kế hoạch “Điều tra, đánh giá đa dạng sinh học tại Quần thể danh thắng Tràng An phục vụ công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên Thế giới.
Song song với đó, đã rà soát, thống kê hệ thống cơ sở lưu trú trong vùng lõi và vùng đệm Di sản, phục vụ công tác quản lý du lịch theo đúng định hướng phát triển bền vững của Di sản Thế giới.
Về công tác tuyên truyền, quảng bá các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản; tuyên truyền, giáo dục Di sản tới cộng đồng dân cư địa phương
Công tác tuyên truyền, quảng bá các giá trị toàn cầu của di sản được đẩy mạnh. Ban đã thực hiện đón tiếp và phối Phối hợp đón tiếp, hỗ trợ hơn hàng trăm đoàn ngoại giao, đoàn khảo sát và cơ quan báo chí trong, ngoài nước đến làm việc và tác nghiệp tại Di sản thế giới Quần thể danh thắng Tràng An.
Duy trì cập nhật, hoàn thiện hệ thống truyền thông về Di sản trên website, mạng xã hội đa ngôn ngữ; bảo đảm vận hành ổn định và kết nối với các cổng thông tin du lịch; phối hợp báo chí cung cấp thông tin, hình ảnh phục vụ công tác tuyên truyền, quảng bá Di sản.
Trong năm đã phối hợp tổ chức thành công chuỗi sự kiện quảng bá di sản quy mô: Tuần Du lịch “Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An”, Forestival – Lễ hội Âm nhạc & Sáng tạo Tràng An, dự án “Trái tim Di sản”, cùng các chương trình famtrip, presstrip, …..
Các danh hiệu, vinh danh dành cho di sản nói riêng và du lịch Ninh Bình nói chung trong năm 2025:
– Năm 2025, Quần thể danh thắng Tràng An xuất sắc giành danh hiệu “Best of the Best” tại Travellers’ Choice Awards, đưa Tràng An vào Top 1% điểm đến tốt nhất thế giới
– Tam Cốc – Bích Động và Chùa Bái Đính cũng vinh dự nhận giải “Travellers’ Choice – Điểm đến nổi bật 2025”, nằm trong Top 10% điểm đến được yêu thích nhất toàn cầu.
– Mới đây, Du lịch Ninh Bình vừa được Hiệp hội Marketing Việt Nam (VMA) và Ban tổ chức Vietnam Marketing Awards 2025 vinh danh ở hạng mục “Excellent Place Marketing Awards – Tiếp thị địa phương/Điểm đến xuất sắc”.
Công tác tuyên truyền, giáo dục Di sản cũng tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, hướng tới cộng đồng dân cư, học sinh và đội ngũ cán bộ trong khu Di sản. Ban đã tổ chức các lớp bồi dưỡng nguồn nhân lực quản lý Di sản, tập huấn công tác phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn và kỹ năng sơ cấp cứu.
Về hợp tác quốc tế
Đoàn công tác của tỉnh Ninh Bình tham dự Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới tại trụ sở UNESCO (Paris, Cộng hòa Pháp), góp phần khẳng định trách nhiệm của địa phương trong việc thực hiện các cam kết quốc tế về bảo tồn Di sản Thế giới.
Trong năm, đã Phối hợp với Văn phòng UNESCO, Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường và các đơn vị liên quan tổ chức thành công tổ chức thành công 02 Hội thảo, Hội nghị Quốc tế là: Hội thảo “Giá trị kinh tế của Quần thể danh thắng Tràng An và phát triển thương hiệu điểm đến Di sản thế giới”; Hội nghị Quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”; Hội nghị Quốc tế “Ninh Bình – Điểm đến chiến lược du lịch, điện ảnh và lễ cưới cao cấp”…với sự tham gia của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, tại Hội thảo “Giá trị kinh tế của Quần thể danh thắng Tràng An và phát triển thương hiệu điểm đến Di sản thế giới” đã thống nhất thông qua Văn kiện Tràng An – Hướng tới một mô hình bảo tồn di sản, đổi mới và phát triển bền vững. Văn kiện Tràng An là một sự cam kết thống nhất và khuôn khổ hành động lâu dài cho tương lai của Quần thể Danh thắng Tràng An và các Di sản Thế giới tương đồng tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Văn kiện ghi nhận các kết quả từ những nghiên cứu lượng giá gần đây, theo đó giá trị kinh tế tổng hợp của Tràng An được ước tính đạt 213 tỷ USD, bao gồm 10 nhóm giá trị có tính đại diện và độc đáo, khẳng định vai trò nền tảng của Công ước về Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (1972) và Hướng dẫn Hoạt động thực hiện Công ước Di sản Thế giới (2024) với tư cách là công cụ diễn giải chính cho việc xác định, bảo vệ và quản lý các Di sản Thế giới.
Trong thời gian tới, với sự đoàn kết và quyết tâm cao, toàn cơ quan đưa ra định hướng tập trung ăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp với các sở, ngành, chính quyền các địa phương trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của đơn vị, quan tâm tới nhiệm vụ, công tác trọng tâm để đảm bảo triển khai thực hiện một cách đồng bộ và kịp thời.
Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác quản lý Di sản; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc báo cáo việc thực hiện nhiệm vụ để phối hợp xử lý, hoặc báo cáo Lãnh đạo Sở những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Tiếp tục triển khai đồng bộ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới gắn với phát triển du lịch bền vững; tăng cường phối hợp liên ngành, ứng dụng khoa học – công nghệ, nâng cao hiệu quả kiểm soát trật tự xây dựng, bảo vệ cảnh quan và tính toàn vẹn, giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản.
Trọng tâm là tổ chức thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật, quy hoạch, kế hoạch quản lý Di sản; tham mưu xây dựng các nghị quyết, kế hoạch dài hạn về quản lý Di sản, bảo tồn đa dạng sinh học, phòng ngừa rủi ro địa chất; hoàn thiện các đồ án quy hoạch, quy chế quản lý Di sản; tăng cường hợp tác với UNESCO và các chuyên gia trong nước, quốc tế; đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ, giám sát chặt chẽ các hoạt động trong khu Di sản; đồng thời tiếp tục triển khai các dự án hạ tầng du lịch trọng điểm theo chỉ đạo của tỉnh.
Tổng hợp tin bài: Phòng Hợp tác Đối ngoại