Hội tụ giá trị di sản toàn cầu

Quần thể danh thắng Tràng An có tổng diện tích 12.252 ha, đáp ứng 3 tiêu chí nổi vật toàn cầu là: tiêu chí (v) về văn hóa, tiêu chí (vii) về vẻ đẹp thẩm mỹ, tiêu chí (viii) về địa chất, địa mạo. Được mệnh danh là “Bảo tàng địa chất ngoài trời”, Di sản Văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An không chỉ có cảnh quan thiên nhiên độc đáo, tuyệt mỹ, chứa đựng nhiều giá trị văn hoá lịch sử, đa dạng sinh học mà còn nổi bật bởi những giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo, sự kỳ diệu và hùng vĩ của thế giới tự nhiên, tạo nên những nét riêng đặc biệt không nơi nào có được.

Tràng An - nơi chứa đựng các bằng chứng về quá trình tương tác của người tiền sử với cảnh quan thiên nhiên và nỗ lực thích ứng của họ với những biến cố môi trường trong hơn 30.000 năm từ 1.200 đến 33.000 năm trước. Các đợt khai quật khảo cổ học cho thấy những bằng chứng khảo cổ phong phú và gần như được bảo tồn nguyên trạng, chủ yếu là vỏ ốc, vỏ sò, xương động vật, đồ gốm, công cụ bằng đá, nền bếp và di cốt người. Điều này cho thấy cộng đồng cư dân người tiền sử đã định cư trong các hang động, mái đá ở vùng lõi Tràng An từ hàng vạn năm trước đã trải qua một số biến đổi địa lý và khí hậu khắc nghiệt nhất trong lịch sử trái đất. Chính bởi lẽ đó mà nơi đây được coi là một kho tàng chứa đựng các thông tin nguyên vẹn về truyền thống cư trú của loài người, thể thiện thành các giá trị văn hóa và thiên nhiên độc đáo để cùng nhau hòa quyện, thăng hoa và nâng cao giá trị nổi bật toàn cầu của khu Di sản.

Quần thể danh thắng Tràng An – 7 năm một chặng đường ghi dấu trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới 3

Quần thể danh thắng Tràng An là nơi hòa quyện giữa thiên nhiên và văn hóa vô cùng đặc sắc. Nơi đây nổi bật lên là cảnh quan tháp karst muôn hình vạn trạng, có vẻ đẹp bậc nhất trên Thế giới, được phát triển ngày càng hoàn thiện trong quá trình phát triển địa chất, địa mạo. Để có được cảnh quan tháp karst như ta thấy hôm nay là quá trình phát triển của các dạng địa hình đá vôi điển hình, bao gồm nón, tháp karst, các hố sụt, thung lũng, trầm tích, hang luồn, hang xuyên thủy trong thời gian khoảng 5 triệu năm qua. Các nhà địa chất quốc tế đánh giá đây là một thí dụ điển hình cho tháp đá vôi ẩm ở giai đoạn cuối của quá trình phát triển địa mạo. Bên cạnh đó, Tràng An cũng có hệ sinh thái thuỷ sinh vô cùng đa dạng với nhiều loại động, thực vật quý hiếm, trong đó có thể kể tới rất nhiều loại rong, rêu được các nhà khoa học đánh giá như “cánh rừng nguyên sinh” dưới nước. Sự hài hoà giữa cảnh quan thiên nhiên và đa dạng sinh học đã tạo nên vẻ đẹp kỳ vĩ hiếm có cho Tràng An.

Trải qua những thăng trầm của thời gian, Tràng An với những núi non hùng vĩ, tráng lệ, những hang động huyền bí và nhiều điểm tâm linh thở thành nơi truyền cảm hứng cho con người qua nhiều thế hệ. Hệ thống thảm thực vật nguyên sinh phát triển rậm rạp, đa dạng, thay đổi theo từng mùa. Đan xen trong những dải đá vôi là hệ thống đa dạng các thung lũng, các hang động xuyên thủy len lỏi, chứa những sắc thái riêng biệt cùng những măng đá, thạch nhũ óng ánh lôi cuốn lòng người. Những ngôi Chùa, Đền, Phủ tựa mình bên vách đá với mái ngói cổ kính, rêu phong, trầm mặc nhấn mạnh tầm quan trọng của tín ngưỡng tâm linh tạo ra yếu tố văn hoá lịch sử đồng điệu cùng cảnh quan thiên nhiên.      

Bảo tồn và phát huy các giá trị di sản để phát triển du lịch bền vững

Quần thể danh thắng Tràng An là một di sản hỗn hợp với sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố cảnh quan thiên nhiên và yếu tố văn hoá lịch sử. Điều này đặt ra một yêu cầu rất nghiêm ngặt đó là vừa phải bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, vừa phải bảo tồn và phát huy các giá trị di sản.

Những năm qua, tỉnh Ninh Bình luôn xác định Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, trong đó Di sản Văn hoá và Thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An là điểm nhấn chủ đạo. Để đảm bảo mục tiêu phát huy các giá trị di sản kết hợp với bảo vệ cảnh quan môi trường và bảo tồn các di sản, đảm bảo tính toàn vẹn, xác thực của Di sản, UBND tỉnh đã ban hành các quy định, quy chế, kế hoạch về quản lý Di sản, song song với đó là định hướng phát triển du lịch bền vững, chương trình hành động nhằm phát triển loại hình du lịch sinh thái, văn hoá để làm sản phẩm đặc thù, thu hút du khách trong nước và quốc tế, đưa Ninh Bình từng bước trở thành trung tâm du lịch lớn của cả nước.

Quần thể danh thắng Tràng An – 7 năm một chặng đường ghi dấu trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới 4

Sau 7 năm được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới đến nay, với định hướng phát triển du lịch bền vững, Ninh Bình luôn quan tâm đến vai trò của cộng đồng trong việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản. Dưới sự quan tâm của các cấp, chính quyền địa phương, ý thức bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là người dân trong vùng di sản được nâng cao, đồng thời tạo sinh kế cho người dân ở vùng lõi của di sản bởi chính họ là những người bảo vệ môi trường tốt nhất. Công tác an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường luôn được đảm bảo, tạo sự hấp dẫn, ấn tượng tốt đẹp cho du khách trong và ngoài nước.

Để làm tốt công tác quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, các Sở, ban, ngành, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch đã phối hợp chặt chẽ với nhau. Đặc biệt dưới sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh và lãnh đạo Sở Du lịch Ninh Bình, Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An luôn thực hiện nghiêm các yêu cầu, khuyến nghị của UNESCO và các quy định của tỉnh trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đồng thời, liên tục tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, người lao động về quản lý, bảo tồn Di sản gắn với du lịch. Phối hợp với chính quyền địa các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cho cộng đồng dân cư sở tại tham gia vào việc quản lý, bảo vệ di sản.

Tăng cường quảng bá, xúc tiến du lịch

Bên cạnh việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, công tác quảng bá và xúc tiến du lịch cũng ngày càng được chú trọng. Các thông tin, hình ảnh, video với nội dung phong phú, đẹp mắt, lấy giá trị văn hoá lịch sử truyền thống và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc làm chủ đạo được thông qua các kênh truyền hình, các báo đài, tạp chí, các website về du lịch lớn có uy tín, đã đưa Quần thể Danh thắng Tràng An đến gần với du khách hơn. Càng vinh dự và tự hào hơn khi Quần thể Tràng An kể từ khi được công nhận là Di sản thế giới luôn được các đạo diễn quốc tế “chọn mặt gửi vàng” lựa chọn là nơi ghi hình, thực hiện các phóng sự, phim tài liệu của các bộ phim lớn, từ đó quảng bá, đưa hình ảnh Tràng An nói riêng và Ninh Bình nói chung ra toàn thế giới, đặc biệt là các nước Châu Âu, Châu Á và Bắc Phi.

Quần thể danh thắng Tràng An – 7 năm một chặng đường ghi dấu trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới 5

Ninh Bình luôn chú trọng đến việc nâng cao chất lượng điểm đến gắn với đa dạng hoá các sản phẩm du lịch. Ban quản lý các khu, điểm du lịch trong Quần thể Danh thắng Tràng An không ngừng hoàn thiện và nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời tăng cường đa dạng hóa các loại hình dịch vụ nhằm cung cấp cho du khách những sản phẩm du lịch tốt nhất, hướng đến sự phục vụ ưu việt nhất cho du khách khi đến thăm quan Quần thể danh thắng Tràng An. Song song với đó là các cơ chế, chính sách hỗ trợ và thu hút các nhà đầu tư, các tổ chức trong và ngoài nước đầu tư cơ sở vật chất, thực hiện các dự án tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá phục vụ cho công tác bảo tồn di sản và phát triển du lịch.

Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid -19 đang diễn biến phức tạp tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, thời gian tới Ninh Bình sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An thân thiện, an toàn và mến khách tới du khách trong nước và quốc tế. Với những nỗ lực trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, quảng bá, xúc tiến du lịch, Ninh Bình với điểm nhấn là Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An sẽ ngày càng khẳng định được vị thế của mình trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới.

Tin bài: Linh Linh