Dự lễ hội có ngài Khăm - Mạ - Ni - Chăn, tham tán Đại sứ quán nước CHDCND Lào; đại diện Quỹ Văn hiến Việt Nam, Ban Quản lý Quần thể Danh thắng Tràng An; Phòng Văn hóa thông tin huyện Nho Quan, Hội đồng hương xã Sơn Lai tại Hà Nội, chính quyền, nhân dân trong xã và đông đảo du khách thập phương.

Theo sử sách cũ ghi lại vào thế kỷ XV, dưới thời vua Lê Thánh Tông, có công chúa nước Lào phiên âm tiếng Việt là Nhồi Hoa đã theo lệnh vua cha đem vài trăm con voi sang và giúp huấn luyện đàn voi cho Đại Việt đánh giặc ngoại xâm. 

Sau khi hoàn thành sứ mệnh, trên đường trở về, không may công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh và qua đời tại khu vực đồi Đền. Ghi nhận công lao to lớn của công chúa, vua Lê Thánh Tông đã cho quân về xây dựng khu lăng mộ và lập đền thờ công chúa ngay tại đó. 

Nơi công chúa yên nghỉ chính là khu vực ở thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan ngày nay. Đền Thượng Thái Sơn tọa lạc trên đỉnh đồi Đền giữa không gian làng quê yên bình, núi đồi hùng vĩ. Phía Tây là lăng mộ công chúa nước Lào, phía Nam là núi Hóe Vụng, phía Đông là núi Mỏ Phượng và phía Bắc là núi Chon Gà.

Lễ hội văn hóa truyền thống đền Thượng Thái Sơn

                                                     

Đền được xây dựng vào thời Hậu Lê. Tuy nhiên, hàng trăm năm qua, di tích có nhiều phần mai một và đã được trùng tu nhiều lần. Hiện tại, đền còn lưu khá nhiều các hiện vật, các sắc phong, đồ thờ thời Nguyễn. Di tích trở thành địa danh văn hóa, tâm linh của nhân dân trong vùng và đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 2007. 

Hàng năm nhân dân trong vùng tổ chức lễ hội truyền thống vào ngày 3/3 âm lịch với những hoạt động tế lễ, sinh hoạt văn hóa nghệ thuật truyền thống đặc trưng các dân tộc Việt - Lào. 

Lễ hội văn hóa truyền thống đền Thượng Thái Sơn góp phần tuyên truyền giáo dục cho các thế hệ về mảnh đất giàu văn hóa lịch sử và tình hữu nghị lâu đời, gắn bó thủy chung giữa hai dân tộc anh em Việt - Lào, gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống đền Thượng Thái Sơn là điểm đến đầy ý nghĩa về văn hóa, lịch sử, ngoại giao sẽ là biểu trưng của tình hữu nghị lâu đời giữa hai dân tộc Việt - Lào.

Nguồn: Baoninhbinh.org