Tham dự hội nghị, có đại diện lãnh đạo các đơn vị: Sở Du lịch, Sở Văn hóa và Thể thao, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, Viện Khảo cổ học, Phòng Văn hóa huyện Hoa Lư, Bql Quần thể danh thắng Tràng An, UBND xã Ninh Hải, phóng viên Báo, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh đến ghi hình, đưa tin bài.

Thực hiện các Quyết định 38 COM 8B.14, 40 COM 7B.67, 42 COM 7B.62,44 COM 7B.76 được thông qua lần lượt tại các Kì họp thứ 38 (Doha, 2014),40(Istanbul/UNESCO, 2016), 42 (Manama, 2018), 44 COM 7B.76 (Trung Quốc, 2021) và các khuyến nghị của UNESCO; Căn cứ Kết luận số 07-KL/TU ngày 12/5/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TU, ngày 17/8/2016 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An trong phát triển du lịch; Kế hoạch số 107/KH-UBND ngày 16/7/2021 của UBND tỉnh thực hiện Kết luận số 07-KL/TU ngày 12/5/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy;Thực hiện Quyết định số 3160/QĐ-BVHTTDL ngày 02/12/2022 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thăm dò, khai quật khảo cổ.

Để có cơ sở khoa học, tiếp tục nghiên cứu các giá trị nổi bật của Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, Sở Du lịch trân trọng đền nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp phép thám sát, thu thập tư liệu khảo cổ - lịch sử liên quan đến thời Trần ở Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh. Sau 01 tháng triển khai thăm dò, khai quật tại 3 địa điểm trên, thay mặt đoàn công tác, Thạc sĩ Nguyễn Văn Mạnh (Chủ trì thăm dò, khai quật) đã báo cáo kết quả sơ bộ thăm dò, khai quật. Tóm tắt kết quả như sau:

- Tại địa điểm Vườn Am: phát hiện 01 nền kiến trúc bằng đất đắp. Trong lớp đất đắp nền này có sự xuất hiện của dấu tích móng gia cố kiến trúc được đầm bằng đá và gạch ngói vụn nằm cách mặt ruộng hiện tại 0,25m. Di vật thu được là vật liệu kiến trúc gạch, ngói, loại ngói ở mũi có trang trí hoa văn, đồ sành sứ có niên đại thế kỷ XII-XIII.

- Tại địa điểm Sân bóng thôn Hành Cung: không thấy dấu tích kiến trúc cũng như tầng văn hóa. Dấu vết còn lại chỉ thấy một vài mảnh ngói vụn và sành thế kỷ XIII-XIV (những người cao tuổi ở địa phương cho biết nơi đây vốn nằm trong khuôn viên Đền – Chùa Hành Cung xưa nhưng nay mặt bằng cũ đã bị san lấp cải tạo).

- Tại địa điểm Cánh đồng sau Đền Thái Vi: Về di tích, trong nền kiến trúc đất đắp đã phát hiện các dấu tích móng đầm gia cố kiến trúc được đầm bằng đá và gạch ngói vụn ở cả hai hố thăm dò. Trong hố TD2 còn phát hiện một lớp than tro dày nằm tập trung trong một khu vực, có thể là một dấu tích bếp; Di vật thu được tại di tích gồm có vật liệu kiến trúc gạch, ngói, loại ngói ở mũi có trang trí hoa văn, đồ sành sứ niên đại thế kỷ XIII.

Kết quả thăm dò, khai quật trên đã xác định trong khu vực phân bố các di tích thời Trần, ít nhất có 3 công trình kiến trúc ở các vị trí Vườn Am, Vườn Triều Cũ và Đền Thái Vi. Các công trình kiến trúc này có một đặc điểm chung đều là những nền sét đắp tạo nên một công trình kiến trúc khung gỗ quy mô nhỏ ở những vị trí hiểm yếu, dễ thủ, khó công. Kết quả khảo sát còn xác định dạng hình kiến trúc này cũng xuất hiện ở khu vực quanh Đình – Chùa thôn Hành Cung (có lẽ với quy mô lớn hơn chút ít). Các công trình kiến trúc này có sự hòa đồng vào thiên nhiên hùng vĩ tạo nên một không gian cảnh quan di tích đặc sắc không trùng lặp với bất kỳ di tích nào ở thời Trần, cũng như thời trước và sau đó.

Từ thực tế kết quả thăm dò, khai quật sơ bộ, nhóm công tác có một số đề xuất: Trước mắt, cần có kế hoạch bảo vệ giữ nguyên hiện trạng các địa điểm có di sách khảo cổ thời Trần.

Hiện nay, các địa điểm phân bố di tích đề nằm trong khu vực đát của người dân địa phương, nếu không có kế hoạch bảo vệ hiện trạng, những di tích trên có nguy cơ bị xóa sổ khi người dân thực hiện các hoạt động kinh tế ở khu vực này; Trong tương lai, cần thu hồi những khu vực này, đưa vào danh mục di tích và lập kế hoạch bảo tồn phát huy giá trị phục vụ du lịch và tuyên truyền, quảng bá, giáo dục lịch sử địa phương.

Kết quả này đã đóng góp thêm những tư liệu mới, đem lại những nhận thức mới, quan trọng giúp chúng ta hình dung rõ ràng hơn về bức tranh lịch sử văn hóa liên quan đến thời Trần và Hành cung Vũ Lâm trong lịch sử dân tộc. 

Trên cơ sở báo cáo kết quả sơ bộ và đề xuất của đoàn công tác Viện Khảo cổ học, ý kiến phát biểu của các đại biểu và tình hình thực tế tại địa phương, đồng chí Bùi Văn Mạnh – Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Du lịch đã kết luận hội nghị, trong đó nhấn mạnh đến tầm quan trọng, vai trò, sự phối kết hợp chặt chẽ của các bên liên quan trong việc của bảo vệ hiện trường di tích thời nhà Trần, và sự cần thiết tiếp tục mở rộng nghiên cứu sâu hơn, để làm rõ hơn những kết quả ban đầu này.

(Một số hình ảnh tại Hội nghị và hiện trường khai quật khảo cổ)

 “Hội nghị Báo cáo sơ bộ kết quả nghiên cứu, thăm dò, khai quật các di tích khảo cổ học trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An” 2

 “Hội nghị Báo cáo sơ bộ kết quả nghiên cứu, thăm dò, khai quật các di tích khảo cổ học trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An” 5

 “Hội nghị Báo cáo sơ bộ kết quả nghiên cứu, thăm dò, khai quật các di tích khảo cổ học trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An” 3

 “Hội nghị Báo cáo sơ bộ kết quả nghiên cứu, thăm dò, khai quật các di tích khảo cổ học trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An” 4

“Hội nghị Báo cáo sơ bộ kết quả nghiên cứu, thăm dò, khai quật các di tích khảo cổ học trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An” 6

Tin, bài: Bùi Lan