Ninh Bình, Việt Nam – Trên vùng đất Cố đô Hoa Lư, nơi khởi nguồn của Nhà nước Phong kiến Trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, giữa những dãy núi đá vôi trầm mặc và thung lũng xanh thẳm của Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, Thung Ui hiện lên như một khoảng lặng hiếm hoi, nơi lịch sử không nằm trên trang sách mà thấm vào từng lớp đất, từng vạt rừng, từng làn nước tĩnh sâu. Ở đó, Đàn Kính Thiên (Đàn Nam Giao triều Đinh) không chỉ là một di tích, mà là dấu mốc tinh thần, nơi con người xưa từng ngước nhìn trời cao để gửi gắm vận mệnh quốc gia.
Trong dòng chảy dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, nghi lễ tế trời mang ý nghĩa vượt lên trên hình thức nghi lễ, giữ vị trí tối thượng, thể hiện tư tưởng “thiên mệnh” và khát vọng quốc thái dân an. Đó là khoảnh khắc con người ý thức rõ nhất về sự nhỏ bé của mình trước trời đất, đồng thời khẳng định trách nhiệm gánh vác non sông. Theo sử liệu, trước khi xuất quân dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đã làm lễ tế trời tại Đàn Kính Thiên, cầu cho vận nước hanh thông, thiên hạ quy về một mối. Năm 968, sau khi thống nhất giang sơn, ông lên ngôi Hoàng đế, xưng Đinh Tiên Hoàng, tiếp tục tế cáo trời đất, chính thức khai sinh quốc gia Đại Cồ Việt, lấy niên hiệu Thái Bình. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của quốc gia Đại Việt sau này. Từ đó, Hoa Lư không chỉ là kinh đô, mà trở thành tâm điểm hội tụ của niềm tin, ý chí và khát vọng độc lập của cả một dân tộc.Top of FormBottom of Form
Nơi vua chúa tế trời – nghi lễ tối thượng của quốc gia
Đàn Kính Thiên là nơi con người xưa hướng về trời cao trong những thời khắc hệ trọng nhất của quốc gia. Nghi lễ tế trời mang ý nghĩa sâu xa về mối quan hệ giữa vương quyền và thiên mệnh. Trong không gian thiêng ấy, nhà vua không chỉ cầu mong mưa thuận gió hòa, thiên hạ yên bình, mà còn tự đặt mình trước trời đất, gửi gắm trách nhiệm trị quốc, an dân và sự bền vững của non sông.
Hoa Lư, với vai trò kinh đô của các triều đại Đinh, Tiền Lê và Lý, từng là trung tâm hội tụ của quyền lực và niềm tin trong buổi đầu dựng nước. Giữa không gian ấy, Đàn Kính Thiên giữ một vị trí đặc biệt, lặng lẽ mà sâu thẳm, như điểm neo tinh thần của quốc gia, nơi trời, đất và con người gặp nhau trong một khoảnh khắc lắng đọng của lịch sử.
Đàn Kính Thiên Tràng An – không gian giao hòa Trời, Đất và Con người
Đàn Kính Thiên hiện diện trong không gian kinh đô Hoa Lư xưa – nơi núi non, sông nước và lịch sử cùng lặng lẽ song hành, vốn đã thấm đẫm tầng tầng lớp lớp ký ức văn hóa. Năm 2018, trong dịp tưởng niệm 1.050 năm Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, Đàn Kính Thiên được phục dựng trên khu đất cao nhất của thung lũng Mộc Hoàn, mở ra một không gian rộng lớn, nơi tầm nhìn khoáng đạt hòa cùng chiều sâu lịch sử.
Công trình được kiến tạo theo cấu trúc ba lớp đại môn: Nhân Môn, Địa Môn, Thiên Môn, gợi nhắc quan niệm Tam Tài của người xưa về sự tương thông giữa con người, mặt đất và bầu trời. Qua từng lớp cổng, không gian dần mở ra và lắng xuống, dẫn con người bước vào một chỉnh thể kiến trúc vũ trụ quan hài hòa. Phong cách cung đình truyền thống, với chất liệu gạch giả đá ong và những lan can đá chạm khắc tiết chế, tạo nên dáng vẻ uy nghiêm mà không tách rời thiên nhiên, để công trình như mọc lên từ núi rừng, hòa vào cảnh sắc vốn đã mênh mang và tĩnh tại.
Cửa ngõ linh thiêng vào thung lũng Mộc Hoàn
Đàn Kính Thiên được cảm nhận như cánh cửa lặng mở dẫn vào thung lũng Mộc Hoàn, nơi không gian dường như đổi nhịp và thời gian chậm lại. Bước qua ngưỡng ấy, núi non trùng điệp khép vòng bao bọc, rừng xanh phủ kín bốn mùa, tạo nên một thế giới tách biệt, vừa khoáng đạt vừa kín đáo, như được gìn giữ từ thuở rất xa xưa.
Ở trung tâm thung lũng, hồ Mục Long lặng yên như con mắt của đất trời. Làn nước trong xanh soi bóng núi rừng, được xem là nơi tụ thủy, tụ khí, nơi các mạch nguồn âm thầm nối kết với hệ thống suối và hang động Tràng An, tạo nên dòng chảy ngầm của sinh khí và linh lực. Mặt hồ phẳng lặng, nhưng ẩn sâu bên dưới là cảm giác chuyển động không ngừng của tự nhiên và thời gian.
Giữa không gian ấy, ba nếp nhà sàn Mường cổ hiện lên như những dấu vết của đời sống nguyên sơ còn lưu lại. Ở đó, sinh hoạt, nghề thủ công và ẩm thực truyền thống được tái hiện không nhằm phô diễn, mà như một cách thì thầm nhắc nhớ về lớp văn hóa bản địa đã âm thầm nuôi dưỡng vùng đất Hoa Lư. Không gian này gợi về cội nguồn của vua Đinh, người được cho là sinh ra từ vùng sách Kim Lư, động Hoa Lư xưa, và rộng hơn, là sự tiếp nối bền bỉ của văn hóa bản địa trong dòng chảy dựng nước của dân tộc.
Phát hiện người tiền sử – mối nhân duyên xuyên thời gian
Một giá trị đặc biệt mang ý nghĩa khoa học và tâm linh sâu sắc tại Thung Ui là việc phát hiện dấu tích người tiền sử ngay trong khu vực Đàn Kính Thiên. Qua hơn 20 năm nghiên cứu và khai quật khảo cổ, các nhà khoa học đã phát hiện di cốt người tiền sử có niên đại từ 13.000 đến 50.000 năm, minh chứng cho sự hiện diện rất sớm và liên tục của con người trên vùng đất Tràng An – Hoa Lư.
Phát hiện này không chỉ góp phần làm sáng tỏ lịch sử cư trú lâu dài của người Việt cổ, mà còn mở ra một cách nhìn mới về Đàn Kính Thiên như điểm hội tụ linh khí của Trời – Đất – Con người, nơi mạch nguồn tiền sử giao hòa với dòng chảy lịch sử dựng nước. Từ người tiền sử sinh tồn giữa núi rừng Tràng An, đến vua Đinh dựng nghiệp lớn, lập quốc Đại Cồ Việt, tất cả hợp thành một dòng chảy liên tục của văn hóa và cội nguồn dân tộc.
Điểm đến văn hóa – tâm linh mới của Ninh Bình
Từ lớp trầm tích lịch sử và ký ức văn hóa ấy, Đàn Kính Thiên và không gian Thung Ui dần hiện lên như một điểm đến mang tính dẫn dắt tinh thần thánh thiện. Đây không chỉ là nơi để tìm hiểu quá khứ, mà là nơi để con người bước vào một hành trình lắng lại, hướng với cội nguồn và cảm nhận sự giao cảm âm thầm giữa trời đất, thiên nhiên và lòng người.
Trong tổng thể Tràng An – Bái Đính, Thung Ui mở ra một không gian du lịch khác biệt, nơi cảnh quan không chỉ để ngắm nhìn mà để chiêm nghiệm, nơi mỗi bước chân là một lớp thời gian được chạm tới. Sự hiện diện của Đàn Kính Thiên không nhằm khép lại lịch sử, mà mở rộng nó vào hiện tại và tương lai, tạo nên một dòng chảy liên tục của ký ức, niềm tin và khát vọng. Từ đó, một điểm đến văn hóa – tâm linh mới dần hình thành, đủ chiều sâu để lưu giữ, đủ chiều cao để nâng đỡ tinh thần, và đủ chiều rộng để lan tỏa sức hút của Ninh Bình trong những năm sắp tới.
Tin bài: Phòng Hợp tác Đối ngoại