Để tiếp tục nghiên cứu khảo cổ học phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An sau khi được công nhận là di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành thăm dò khai quật thám sát khảo cổ tại di tích thung Nội Lấm thuộc xã Ninh Xuân, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Chúng ta đều biết Hành cung Vũ Lâm là một căn cứ quân sự thời Trần, nằm ngay trong vùng núi thành Nam của kinh đô Hoa Lư xưa. Các vua nhà Trần từ lâu đã nhận ra địa thế quân sự quan trọng của nơi này và lập căn cứ địa ở Vũ Lâm để củng cố lực lượng, phản công giải phóng Đại Việt trong cuộc kháng chiến đánh tan quân xâm lược Nguyên Mông lần thứ hai. Nơi đây cũng còn nhiều di tích gắn với sự kiện các vua Trần xuất gia tu hành, mở mang phật giáo nước nhà.

Di tích của Hành cung Vũ Lâm hiện nay được phân bố trong 4 xã: Ninh Hải, Ninh Thắng, Ninh Xuân và Ninh Vân, huyện Hoa lư, thuộc khu vực phía Nam của Quần thể danh thắng Tràng An. Cũng giống như Cố đô Hoa Lư, Hành cung Vũ Lâm gồm cả vùng núi non hang động Tràng An được tô điểm thêm bằng những di tích lịch sử.

Trải rộng trên một địa bàn khá đẹp và huyền bí của Tràng An, Hành cung Vũ Lâm còn để lại nhiều di tích lịch sử như: Cửa Quan, Hành Cung, Cống Rồng, Tuân Cáo, Vườn Kho… Nơi đây cũng có mật độ các chùa dày đặc với 24 ngôi chùa cổ tồn tại từ thời Trần đến nay gồm: Chùa Hải Nham, chùa Bích Động, chùa Đá, chùa Linh Cốc, chùa Sắn, chùa Thông, chùa Sở (Ninh Hải); Chùa Tháp, chùa Dưỡng Hạ, chùa Kim, chùa Thượng, chùa Phú Lăng, chùa Xuân Vũ, chùa Chấn Lữ, chùa Vàng (Ninh Vân); Chùa Tuần Cáo, chùa Hành Cung, chùa Hạ Trạo, chùa Khả Lương, chùa Hạ (Ninh Thắng); Chùa Khê Hạ, chùa Phúc Hưng, chùa Huê Lâm, chùa Bàn Long (Ninh Xuân). Trong số này có cả những chùa được vua Trần Thái Tông trực tiếp cho xây dựng như chùa Sở, chùa Thông ở thôn Văn Lâm, xã Ninh Hải, chùa Khả Lương, chùa Khai Phúc ở xã Ninh Thắng, chùa A Nậu thuộc thành phố Ninh Bình. Hành cung Vũ Lâm gần đây đã được đưa vào khai thác du lịch.

Về Hành cung Vũ Lâm Ninh Bình 1

Thung Nội Lấm là một địa điểm thuộc hành cung Vũ Lâm, thuộc tuyến 2, tuyến 3 Khu du lịch sinh thái Tràng An, cách bến thuyền khoảng 300m về phía Tây Nam. Trong quá trình thám sát khai quật tại Thung Nội Lấm đã phát hiện các dấu tích đường đi, bể lọc và chứa nguyên liệu dùng làm đồ sành và đồ gốm, khu vực bến nước, nền đất đắp, các cọc tre, gỗ, cây gỗ v..v...

Kết quả khảo sát và thám sát cho thấy con người có thể đã khai thác thung lũng này từ rất sớm. Số lượng lớn đồ sành, gốm men thời Trần như: Các mảnh tháp men xanh lục, mảnh đất nung trang trí hình rồng; các bát đĩa, âu, liễn, bình lọ… bằng gốm men ngọc, men trắng, men nâu, hoa nâu, hoa lam …; các vật dụng bằng sành như vại, chum, vò, lọ, chậu, bình, âu, nắp vung…; các đồ đun nấu bằng gốm, các khối gạo, thóc hóa than thuộc những thời kỳ muộn hơn hoặc sớm hơn.

Cuộc thám sát cung cấp thêm bằng chứng về việc sử dụng khu vực này làm căn cứ địa. Những mảnh tháp mang phong cách Trần cũng cho thấy sự có mặt của các hoạt động tín ngưỡng Phật giáo vào thời Trần ở đây. Trong thời gian tới các cơ quan chức năng sẽ có biện pháp khai quật thung Nội Lấm để có thể hiểu rõ hơn về lịch sử - văn hóa khu vực này.
 

Nguồn: Báo Truyền thống và phát triển; Tin bài: Nguyễn Thị Vân - BQL QTDT Tràng An