Đến với Khu du lịch sinh thái Tràng An, du khách đã có nhiều hơn những lựa chọn cho hành trình tham quan của mình, đó là Tuyến 3 -  Khu du lịch sinh thái Tràng An, nằm trong Quần thể Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, là tuyến du lịch đường thủy được đưa vào khai thác dịch vụ du lịch từ tháng 02/2018, đang thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Tham quan Tuyến 3, du khách sẽ được trải nghiệm những cung bậc cảm xúc mới lại, hòa mình vào thiên nhiên, sông nước, núi non và tự hào với những nét vàng son của lịch sử dân tộc Việt Nam ở buổi đầu dựng nước.

Hành trình tham quan Tuyến 3 xuất phát từ Bến thuyền Tràng An – đền Trình – hang Đột – hang Vân (hang Mây) – đền suối Tiên – núi Địa Linh -  núi Kim Quy – hang Đại -  hành cung Vũ Lâm. Du khách được khám phá theo một vòng tròn khép kín; điểm trở về cuối cùng là bến thuyền, thời gian tham quan khoảng 2,5h đồng hồ.

Bắt đầu hành trình tham quan, du khách xuống tại bến thuyền theo những con thuyền chèo tay nhỏ lướt trên nhánh sông Sào Khê. Nước sông Sào Khê trong xanh như ngọc nên người dân địa phương còn gọi với cái tên dòng suối Ngọc. Độ sâu của sông khoảng 2 – 3,5, tùy từng đoạn, từng mùa mà có độ nông sâu khác nhau. Sông Sào Khê nối ra sông Hoàng Long, dòng sông được ví như một sợi dây xuyên suốt chiều dài lịch sử; hơn 1000 năm trước, sông đã nâng thuyền đưa Đinh Bộ Lĩnh đi dẹp loạn 12 xứ quân, 42 năm sau sông nâng thuyền đưa vua Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long (Hà Nội).

Điểm tham quan, điểm dừng thuyền đầu tiên trong hành trình của du khách là Đền Trình. Theo quan niệm tâm linh, đây là nơi khai báo tên tuổi để vào phía cung trong bắt đầu hành trình tham quan, chiêm bái của mình. Đền Trình là nơi thờ 4 vị quan tứ trụ Triều Đinh gồm: Ngoại giáp Đinh Điền, Định Quốc Công Nguyễn Bặc, Đô hộ Phủ Sĩ sư Lưu Cơ, Thượng thư Trịnh Tú và 2 vị quan giám sát: Tả Thanh Trù và Hữu Thanh Trù. Bốn vị quan đầu triều được thờ trong đền có công giúp vua Đinh Tiên Hoàng bình ổn, thu phục 12 sứ quân, khai sinh ra nước Đại Cồ Việt.

 

Sau khi thắp hương, chiêm bái tại đền, du khách tiếp tục xuống thuyền và tham quan hang động đầu tiên – hang Đột. Với chiều dài hơn 1000m, hang Đột là một trong những hang động dài và đẹp nhất trong Quần thể Danh thắng Tràng An. Địa hình trong hang khá đặc biệt; hang có nhiều nhũ đá đẹp, sáng lấp lánh. Hệ thống ánh sáng tự nhiên trong hang không những không làm mất đi vẻ đẹp nguyên sơ của những nhũ đá này mà còn tạo ra cảm giác lung linh, huyền ảo, đem lại nhiều cung bậc cảm xúc cho du khách.

Qua Hang Đột, xuôi theo mái chèo của các bác lái đò, quý khách sẽ đến với hang Vân. Hang Vân hay còn gọi là hang Mây, có chiều dài gần 900m. Hình dáng những vách đá, các khoảng trần hang in bóng xuống nước tựa những đám mây bồng bềnh vì thế hang có tên Hang Vân. Ở đây, du khách có được một cảm nhận rõ rệt về sự hòa quyện của mây trời, núi non và sông nước.  

Đi hết hang Vân, tiếp tục dọc theo sông Sào Khê du khách sẽ được dừng chân tại đền Suối Tiên, nơi thờ Thánh Quý Minh Đại Vương và Phu nhân. Đức Thánh Quý Minh Đại Vương là một vị tướng tài ba thời vua Hùng, người có công trấn ải Sơn Nam, bảo vệ đất nước thời vua Hùng Duệ Vương (tức Hùng Vương thứ 18). Ngài là một “thượng đẳng thần”, được các triều vua qua nhiều triều đại ban chiếu sắc phong, được nhân dân khắp nơi thờ phụng. Tương truyền rằng, vùng xung quanh đây có nguồn nước rất trong, khi xưa các cô tiên hay xuống tắm nên được gọi là đền Suối Tiên. Trước đây, khi đời sống người dân địa phương còn nhiều khó khăn, khu vực này là nơi thâm sơn cùng cố, người dân vào đây kiếm củi, trồng chấy, săn bắt và rất lo sợ những loài thú dữ và nhân dân luôn được bình an và người ta tin tưởng vào việc đã cầu khấn sự đức độ, hiển linh của thánh Quý Minh. Thế kỷ X, Vua Đinh cho xây dựng ngôi đền này nhằm mượn uy của Đức Thánh để trấn trạch phía Nam của Kinh thành Hoa Lư xưa. Hàng năm, vào ngày 18/3 âm lịch, lễ hội truyền thống Tràng An được tổ chứ tại Khu du lịch sinh thái Tràng An, trong đó có đền Suối Tiên. Đây là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của tỉnh Ninh Bình nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức của Thánh Quý Minh Đại Vương, đồng thời cũng là dịp để cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc mang đậm màu sắc văn hóa lịch sử.

Trên nhánh sông từ đến suối Tiên trở ra hang tiếp theo, du khách sẽ được chiêm ngưỡng, tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên, đặc biệt được ngắm hai ngọn núi Địa Linh và núi Kim Quy. Núi Địa Linh được ví như bông sen của nhà Phật, được nhân dân đặt tên là Địa Linh với ý nghĩa linh khí đất trời, hồn thiên sông núi hội tụ tại đây. Núi Kim Quy hay còn được gọi là núi cụ Rùa, mang ý nghĩa, ước nguyện về sự trường tồn, vĩnh cửu.

Tiếp đến là hang Đại, dài 150m. Đúng như tên gọi, hang Đại là một trong những hang có lòng hang rộng nhất trong khu du lịch sinh thái Tràng An.

Qua hang Đại, du khách dừng chân ghé thăm Hành cung Vũ Lâm. Nơi đây vào thế kỷ 13 là Hành cung, căn cứ địa vững chắc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên-Mông lần thứ 2 và 3. Hành cung Vũ Lâm còn gắn với sự kiện các vua Trần xuất gia tu hành, khai mở dòng phật giáo Việt Nam. Cụm di tích Hành cung Vũ Lâm có nhiều điểm để du khách có thể tham quan chiêm bái như: đền thờ các vị vua Trần, đền thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, Chùa Thiên Phúc, đền thờ tam tòa thánh mẫu và đền thờ công đồng các tướng lĩnh triều Đinh. Phía trước cụm di tích Hành cung Vũ Lâm là Thủy Đình, bên trong Thủy Đình có một quả chuông lớn và được thỉnh lên vào những ngày lễ. Du khách đến tham quan Tràng An vào dịp lễ hội đầu năm sẽ thấy các dàn nhạc dân tộc biểu diễn tại đây và các khu đất trống trên dọc tuyến sông.

Rời Hành cung Vũ Lâm, du khách trở lại thuyền và được các cô bác chèo đò đưa về Bến thuyền kết thúc hành trình tham quan. Với những trải nghiệm về hang động, hòa mình vào những câu chuyện lịch sử - văn hóa tại mỗi điểm tâm linh, tận hưởng vẻ đẹp cảnh quan núi đá được kiến tạo từ hàng trăm triệu năm trước, Tuyến 3 -  khu du lịch sinh thái Tràng An chắc chắn sẽ để lại trong lòng mỗi du khách nhiều dấu ấn khó quên.

Nguyễn Loan