Tham dự hội thảo, về phía Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào có Ngài Sẻng Phết Hùng Bun Nhuông, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và các cán bộ Đại sứ quán; về phía tỉnh Ninh Bình có: đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa và thể thao, Sở Du lịch Ninh Bình và gần 60 đại biểu là các nhà khoa học, học giả, các nhà hoạt động văn hóa lịch sử; đại diện cơ quan báo chí ở Trung ương và địa phương

Theo truyền thuyết tại địa phương và tài liệu còn lưu giữ tại di tích cho thấy, đền Thượng thờ công chúa nước Lào tên là Nhồi Hoa (còn gọi là Nhồi Hao) đã được xây dựng từ thế kỷ XV, dưới thời vua Lê Thánh Tông (hiệu Hồng Đức, (1460-1497)). Bà đươc vua cha giao trách nhiệm đưa sang và huấn luyện một đàn voi cho nước Đại Việt. Khi giao xong đàn voi, trên đường trở về, không may công chúa bị lâm bệnh. Binh lính đi theo phải hạ trại, đóng hai đồn thành dinh luỹ tại đồi Đền và đồi Đập lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian điều trị, công chúa được các thái y chăm sóc, hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, công chúa qua đời tại trại đóng trên đồi Đền. Sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Thánh Tông cho quân thần về làm lễ an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ Công chúa ngay tại đó. Đó là đền Thượng Thái Sơn thuộc địa bàn thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Sau đó, nhà vua cho người sang nước Lào báo tin. Triều đình Lào liền trạm ảnh Công chúa trên gỗ và đưa sang nơi Bà mất làm lễ viếng đồng thời cũng là để lưu niệm tình đoàn kết giữa hai nước Việt – Lào.

Quang cảnh hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu đã trình bày gần 20 báo cáo, để làm rõ công lao to lớn của công chúa nước Lào, đồng thời nêu ra những vấn đề cần được làm rõ hơn trong thời gian tới và đề xuất một số giải pháp như đề nghị dùng công nghệ tiên tiến để giám định đánh giá chính xác niên đại của các vật liệu xây dựng, đồ thờ cúng, văn tự tại đền thờ, giải mã các hình vẽ còn sót lại trên tường di tích; cần phối hợp với nước bạn Lào để nghiên cứu về danh xưng của công chúa Nhồi Hoa bằng tiếng Lào, giai đoạn lịch sử công chúa nước Lào mang tặng voi chiến giúp nước Việt đánh giặc….

Các đaị biểu tham dự hội thảo

Hội thảo cũng thảo luận về dự thảo Bản đề án xây dựng “Làng văn hoá, du lịch Việt – Lào tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình” do Quỹ Văn hiến Việt Nam đề xuất. Việc thực hiện đề án sẽ góp phần tuyên truyền giáo dục cho các thế hệ hai nước về tình hữu nghị lâu đời gắn bó thuỷ chung giữa hai dân tộc anh em Việt – Lào. Với vị trí nằm ngay trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới, cách chùa Bái Đính khoảng 4km, trong tương lai, nếu được sự quan tâm đầu tư đúng tầm thì di tích sẽ có thể phát huy tốt hơn nữa những giá trị vốn có và là điểm đến văn hoá, lịch sử Việt – Lào đặc sắc, mang tầm quốc tế. Do vậy, đề án đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ của chính quyền địa phương, doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường và các đại biểu tham dự.

Các đại biểu dâng hương tại đền thờ công chúa

Các báo cáo khoa học đã được trình bày sẽ được in thành Kỷ yếu hội thảo với các chủ đề về tình hữu nghị Việt – Lào trong quá khứ, hiện tại và tương lai, giúp thắt chặt thêm tình hữu nghị Việt – Lào.

Sau khi kết thúc hội thảo, các đại biểu đã đi tham quan Khu di tích đền Thượng thon Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan chiêm bái và dâng hương tưởng nhớ công ơn của công chúa Nhồi Hoa nước Lào.

Tin bài: Phòng Hợp tác Đối ngoại